ट्रेडिंगसाठी डि-मॅट अकाउंट / D-mat account for trading

शेअर मार्केट ट्रेडिंगसाठी डि-मॅट अकाउंट / D-mat account for trading खूप महत्वाचे आहे .पूर्वीच्या काळी ट्रेडिंग ही कागदावर असायची.शेअरची देवाणघेवाण करणे त्यावेळेस गैरसोयीचे होते, त्यामुळे डि-मॅट खात्याची सुरुवात झाली. चला तर मग ट्रेडिंगसाठी डि-मॅट अकाउंट बद्दल माहिती जाणून घेऊ.

१.  डिमॅट अकाउंट बद्दल माहिती

– डि-मॅट म्हणजे Demateralised. हे एक इलेक्ट्रॉनिक खाते असते, ज्यामध्ये तुम्ही शेअर्सची खरेदी विक्री करू शकता. हे डिजिटल स्वरूपात तुमचे सिक्युरिटीज ठेवण्यासाठी आणि ट्रेडिंग साठी वापरले जाते.

– डि-मॅट अकाउंट हे बँक अकाउंट सारखेच असते जसे आपण बँकेत पैसे टाकतो आणि लागेल तसे काढतो किंवा वापरतो तसेच डी-मॅट अकाउंट मध्ये सुद्धा आपण पैसे टाकून शेअर्सची खरेदी-विक्री करू शकतो. जसे बँकेच्या अकाउंट मध्ये किती सेविंग आहे हे आपण मोबाईलवर किंवा कॉम्प्युटरवर बघू शकतो त्याचप्रमाणे डि-मॅट अकाउंट मध्ये कुठले कुठले शेअर्स आपण घेतले आणि ते कुठल्या पोझिशनला आहे, आपल्याला किती प्रॉफिट होतोय किंवा लॉस होतोय हे आपण मोबाईलवर आणि कॉम्प्युटरवर बघू शकतो अगदी सहजरीत्या. अशा प्रकारे पहिले जी ट्रेडिंग कागदावर असायची ती आता इलेक्ट्रॉनिक स्वरूपात आपल्याला अगदी सुलभ रित्या करता येते.

-डि-मॅट अकाउंट मध्ये आपण नुसतेच शेअर्स नाही तर बॉंड, म्युच्युअल फंड आणि सरकारी सिक्युरिटी हे सुद्धा सुरक्षित रित्या होल्ड करू शकतो.

-डि-मॅट अकाउंट मध्ये ठेवलेल्या सिक्युरिटी आणि शेअर्सचे नियमन हे सिक्युरिटीज एक्सचेंज बोर्ड ऑफ इंडिया म्हणजे SEBI द्वारे केले जाते. त्यामुळे फसवणूक होण्याची शक्यता खूप कमी असते. SEBI च्या नियमा-अंतर्गत ब्रोकरचे अधिकार  प्रतिबंधित करून फक्त सेटलमेंट आणि निधी ट्रान्सफर पर्यंतच ठेवले गेले आहे.

SEBI च्या नियमानुसार कोणताही ब्रोकर आपल्या लेखी संमतीशिवाय मार्केटच्या बाहेर व्यवहार करू शकत नाही आणि सिक्युरिटी हस्तांतरित करू शकत नाही.

 

 २. डि-मॅट अकाउंट चे फायदे

1. सुरक्षितता:- पूर्वीच्या काळी शेअर्सची देवाणघेवाण किंवा घेतलेले शेअर्सचे प्रमाणपत्र पेपर स्वरूपी असायचे तर ते सांभाळून ठेवावे लागायचे तर त्याची चोरी किंवा नुकसान याचा धोका असायचा. पण डि-मॅट अकाउंट हा धोका दूर करते.

2. सुलभता:- डि-मॅट अकाउंट मुळे आपली गुंतवणूक आणि घेतलेले शेअर यांची नोंद ठेवणे अगदीच सोपे आणि सुलभ झालेले आहे.

3. कमी वेळ:- आपल्याला जर काही शेअर्स घ्यायचे असतील तर, आपण ताबडतोब डि-मॅट अकाउंट वर पैसे ट्रान्सफर करून ते घेऊ शकतो, त्यामुळे आपल्या वेळेची बचत होते. या उलट जर भौतिक प्रमाणपत्र असते तर बराच वेळ लागू शकला असता, इथे एका क्लिकवर आपण शेअर खरेदी किंवा विक्री करू शकतो ते डि-मॅट खात्यामुळे.

4. कमी खर्च:- डि-मॅट अकाउंट मधली शेअरची खरेदी-विक्री करणे कमी खर्चिक असते.

5. ऑटो अपडेट:- डि-मॅट अकाउंट स्वतःला स्वतःच अपडेट करते . जसे की शेअरची डिव्हीडंट, बोनस, अधिकार समस्या आणि इतर कार्पोरेट कृतींचे डि-मॅट अकाउंट स्वतः अपडेट करते.

6. नामांकन सुविधा:- जर एखाद्या खातेधारकाचा दुर्दैवी मृत्यू झाला तर डि-मॅट खाते त्याच्या लाभार्थीला नामांकन देऊन डि-मॅट खाते प्रदान करतात आणि त्याबाबतीत सिक्युरिटीज मिळतात.

7. सिक्युरिटी चे हस्तांतरण:- तुम्ही एका डि-मॅट खात्यातून दुसऱ्या खात्यात सहजपणे कॅश हस्तांतरित करू शकतात.

8. कर सवलत:- डि-मॅट अकाउंट वरून केलेल्या व्यवहारांना सेंट्रल बोर्ड ऑफ डायरेक्ट टॅक्सेस( CBD) कपातीतून सवलत दिली आहे, तसेच मिळणाऱ्या व्याजावर कोणताही TDS कापला जात नाही.

9. कर्जाची सुविधा:- डि-मॅट अकाउंट मध्ये ठेवलेल्या सिक्युरिटीज द्वारे तुम्ही बँकेतून कर्ज मिळवू शकतात.

 

३. डि-मॅट अकाउंट उघडण्यासाठी लागणारी कागदपत्रे

आता आपण बघूया डि-मॅट खाते उघडण्यासाठी लागणारे कागदपत्रे

१. डि-मॅट अकाउंट उघडण्याचा फॉर्म.

२. ओळखीचा पुरावा 

• पॅन कार्ड
• आधार कार्ड
• पासपोर्ट
• ड्रायव्हिंग लायसन्स इत्यादी . यापैकी एक कागदपत्र आपल्याला जमा करणे आवश्यक आहे.

३. पत्त्याचा पुरावा

• विज बिल
•  मतदार ओळखपत्र
•  आधार कार्ड
•  फोन बिल इत्यादी.( यापैकी एक)

४. उत्पन्नाचा पुरावा

• 3-6महिन्यांचे बँक स्टेटमेंट
• कॅन्सल चेक
• सॅलरी स्लिप
• इन्कम टॅक्स रिटर्न

५. दोन रंगीत पासपोर्ट साईज फोटोज.

 

४. डि-मॅट अकाउंट उघडायचे कसे ?

-डि-मॅट खाते उघडण्यासाठी तुम्हाला डिपॉझिटरी पार्टी शी संपर्क साधावा लागतो. जे की बँक, ब्रोकरेज फर्म किंवा डिपॉझिटरी द्वारे अधिकृत अशी वित्तीय संस्था असते.

उदाहरणार्थ;  नॅशनल सिक्युरिटीज डिपॉझिटरी लिमिटेड-NSDL, किंवा सेंट्रल  डिपॉझिटरी सर्विस लिमिटेड.

-डि-मॅट अकाउंट आपण ऑनलाइन किंवा ऑफलाइन असे दोन्ही प्रकारे उघडू शकतो जर आपले सर्व कागदपत्र डिजिटल स्वरूपात असतील तर आपल्याला फक्त पंधरा ते वीस मिनिटं जास्तीत जास्त अर्धा तास लागू शकतो .

डीमॅट खाते ऑफलाइन उघडणे

खालील काही पायऱ्या आहेत ज्यामुळे तुम्हाला डि-मॅट खाते लवकर उघडण्यात मदत होईल:

• तुम्हाला स्टॉक ब्रोकरकडून खाते उघडण्याचा फॉर्म प्रदान केला जाईल.
• तुम्ही स्टॉक ब्रोकरकडून फॉर्म देखील डाउनलोड करू शकता.
• फॉर्म प्रिंट करून घ्या आणि नाव, पत्ता, मोबाईल नंबर आणि अर्जदाराची स्वाक्षरी यासारखी मूलभूत माहिती भरा.
• तुम्ही निवडलेले स्टॉक ब्रोकरचे कर्मचारी तुम्हाला डि-मॅट खाते करार, देय माहिती आणि भरावे लागणारे शुल्क, पॉवर ऑफ अॅटर्नी दस्तऐवज प्रदान करतील. तुम्हाला ब्रोकरला देण्यापूर्वी सर्व कागदपत्रे वाचण्याचा, पडताळण्याचा आणि त्यावर स्वाक्षरी करण्याचा सल्ला दिला जातो.
• तुम्हाला खाते उघडण्याची फी भरावी लागेल, जी एक वेळची किंमत आहे. तथापि Dhan, Zerodha, IIFL, Motilal oswal, Angel Broking सारखे अनेक ब्रोकर्स मोफत डि-मॅट खात्याची सुविधा देतात.

मोफत डिमॅट खाते उघडण्यासाठी खाली दिलेल्या लिंक वर क्लिक करा.  https://invite.dhan.co/?invite=UNUUT00570

 

याव्यतिरिक्त, तुमच्या खात्यावर वार्षिक देखभाल शुल्क आकारले जाईल. खाते उघडण्यापूर्वी हे तपशील तपासा.

• एकदा का दस्तऐवज स्टॉक ब्रोकरने प्रमाणित केले की, सत्यापन अधिकृत व्यक्ती मेलद्वारे किंवा Whatsapp किंवा Skype द्वारे ऑनलाइन कॉलद्वारे केले जाईल.     वरील सर्व कागदपत्रे आणि प्रक्रियांची काळजी घेतल्यानंतर, तुम्हाला स्टॉक ब्रोकरकडून एक डी-मॅट खाते क्रमांक दिला जाईल, जो तुमच्या खात्यासाठी ओळखकर्ता म्हणून काम करेल.

• स्टॉक ब्रोकरच्या रेकॉर्डसाठी, तुम्हाला क्लायंट आय-डी देखील नियुक्त केला जाईल.
• तुम्हाला मोबाईल ट्रेडिंग अॅप, टर्मिनल सॉफ्टवेअर इत्यादी सारख्या विविध ट्रेडिंग प्लॅटफॉर्मचे लॉगिन क्रेडेन्शियल्स देखील प्रदान केले जातील, जे तुम्ही शेअर बाजारात व्यापार करण्यासाठी वापराल.

 

डी-मॅट खाते ऑनलाइन उघडणे

आधीच चर्चा केल्याप्रमाणे, तुम्ही खालील प्रक्रियेचे पालन करून ऑनलाइन डि-मॅट खाते उघडू शकता:

• यासाठी तुम्हाला स्टॉक ब्रोकरच्या वेबसाइटला भेट द्यावी लागेल आणि “डी-मॅट खाते उघडा” बटणावर क्लिक करावे लागेल.
• एकदा नवीन विंडो उघडल्यानंतर, तुम्हाला नाव, मोबाईल नंबर इत्यादी मूलभूत माहिती प्रविष्ट करणे आवश्यक असेल.एकदा माहिती भरल्यानंतर, तुम्हाला पुढील प्रक्रियेसाठी पॅन कार्ड माहिती, आधार कार्ड क्रमांक यासारखे इतर तपशील भरावे लागतील.

• यानंतर, तुम्हाला डी-मॅट खाते उघडण्यासाठी आवश्यक असलेल्या सर्व कागदपत्रांची स्कॅन कॉपी अपलोड करणे आवश्यक आहे.
• नंतर तुम्हाला व्यापार करायचा आहे, तो विभाग निवडा आणि खाते उघडण्याचे शुल्क सबमिट करा.
• पडताळणी प्रक्रिया पूर्ण झाल्यावर, तुम्हाला तुमच्या नोंदणीकृत ई-मेल आयडीवर लॉगिन आयडी आणि पासवर्ड मिळेल.

 

५. डी-मॅट खाते शुल्क

डि-मॅट खाते उघडण्यासाठी आणि देखरेख करण्यासाठी तुम्हाला स्टॉक ब्रोकरला फी भरावी लागेल. हे शुल्क बदलू शकतात, यासह:

• खाते उघडण्याचे शुल्क
• वार्षिक देखभाल शुल्क
• ब्रोकरेज शुल्क
• डीपी फी
• कर
• व्यवहार शुल्क
• आणि बरेच काही

त्यामुळे जेव्हाही तुम्ही डि-मॅट खाते उघडण्यासाठी ब्रोकर निवडता तेव्हा नेहमी सर्व शुल्क जाणून घ्या, अन्यथा तुमचे नुकसान होऊ शकते.

 

६. डि-मॅट खाते कसे वापरावे?

तुम्ही तुमचे डी-मॅट खाते व्यवस्थापित करताना तुम्हाला अनेक गोष्टींची काळजी घेणे आवश्यक आहे. सुरुवातीला तुम्हाला ही एक अवघड प्रक्रिया वाटेल, परंतु कालांतराने तुम्हाला सर्व खूप सोपे वाटेल.

सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे तुम्ही डि-मॅट खाते उघडण्याच्या फॉर्ममध्ये नमूद केलेल्या अटी व शर्ती वाचल्याचे सुनिश्चित करा.

काही अटी असू शकतात ज्या तुम्हाला समजत नाहीत आणि तुमच्या ट्रेडिंग प्राधान्यांमध्ये नसतील यासाठी तुम्ही सर्व प्रश्न ब्रोकरच्या कर्मचाऱ्याकडे विचारले तरी चालतील.

याशिवाय, एक पीओए (पॉवर ऑफ अॅटर्नी) दस्तऐवज असेल, जो विविध कलमांसह येतो. यातील काही विभाग अतिशय सामान्य आहेत, तर काही वेगळे आहेत.

अशाप्रकारे, पुन्हा एकदा खात्री करा की तुम्ही संपूर्ण दस्तऐवज वाचला आहे आणि फक्त तुम्हाला सोयीस्कर वाटत असलेल्या भागातच स्वाक्षरी करा.

पीओएमध्ये लिहिलेल्या भाषेशी खेळण्याकडे काही दलालांचा कल असतो आणि नंतर व्यापारी किंवा गुंतवणूकदाराला फसवणूक झाल्याचे जाणवते.

उदाहरणार्थ, ब्रोकर व्यापार्‍याला कोणतीही DIS स्लिप देऊ नये, असे कलम लावू शकतो, तर काही व्यापारी स्वतःचे खाते ऑपरेट करू शकणार नाहीत अशा मर्यादेपर्यंत लागू शकतात, संपूर्ण खाते याद्वारे ऑपरेट केले जाईल. तुम्ही संपूर्ण दस्तऐवज वाचले पाहिजे आणि तुम्हाला समजत असलेल्या क्षेत्रांवर स्वाक्षरी करा आणि स्वाक्षरी करण्यापूर्वी पीओएच्या कोणत्याही पैलूंचे स्पष्टीकरण मागा.

 

७. डी-मॅट खाते उघडण्याचे नियम:

SEBI ने प्रक्रिया एकसमान करण्यासाठी आणि योग्य माहिती सबमिट केली आहे याची खात्री करण्यासाठी काही कागदपत्रांची आवश्यकता अनिवार्य केली आहे. यातील बहुतांशी शासनाकडून जारी केले जातात. डी-मॅट खात्यासाठी आवश्यक कागदपत्रे आहेत:

• रीतसर भरलेला अर्ज
• पत्ता पुरावा
• पॅन कार्ड
• बँक स्टेटमेंट (बँक खाते लिंक करण्यासाठी)

ही कागदपत्रे तुमच्या पसंतीच्या ब्रोकरकडे सबमिट केल्यानंतर तुमचे डि-मॅट खाते सक्रिय केले जाईल.

 

८. डी-मॅट खाते बंद करण्याचे नियम :

जर तुम्हाला शेअर बाजारातील ट्रेडिंग सोडायचे असेल तर तुम्हाला डि-मॅट खाते बंद करावे लागेल.

खाते बंद करण्यासाठी डी-मॅट खाते नियम खालीलप्रमाणे आहेत:

• डी-मॅट खाते बंद करण्यासाठी एक फॉर्म भरा.
• आवश्यक माहिती अशी आहे – डीपी आयडी आणि क्लायंट आयडी, वर्तमान माहिती रेकॉर्डमध्ये प्रविष्ट केली जावी.
• तुमचे खाते बंद करण्याचे कारण नमूद करा.
• डी-मॅट खात्यात काही शिल्लक असल्यास, ते प्रदान केलेल्या खात्याच्या तपशीलांमध्ये हस्तांतरित केले जाईल.

7-10 व्यावसायिक दिवसांमध्ये, खाते निष्क्रिय केले जाईल.

 

९. निष्कर्ष / Conclusion :

• डी-मॅट खाते हे निवेशकांना विविध निवेशांची संग्रहण करण्याची सुविधा देते.
• डी-मॅट खात्याच्या व्यापारिक माहिती व्यापाराची रणनीती आणि निवेशांची निवड करण्यास मदत करते.
• डी-मॅट खाते उघडण्यासाठी आवश्यक कागदपत्रे आणि प्रक्रिया सोपी आहे.
• ट्रेडिंगसाठी योग्य डी-मॅट खाते उघडण्याचे उपाय अधिकृत वितरकांच्या मार्गदर्शनानुसार निवडा.

डि-मॅट अकाउंट उघडण्यापूर्वी विविध स्टॉक ब्रोकर ची तुलना आणि विश्लेषण करणे चांगले आहे.

तर आज आपण बघितली डि-मॅट अकाउंट बद्दल सविस्तर अशी माहिती तुम्हाला ही माहिती कशी वाटली हे कमेंट करून नक्कीच कळवा .

धन्यवाद!!!

 

१०. प्रश्नोत्तरे :

१. डी-मॅट खाते उघडल्यानंतर माझ्या निवेशांची रक्कम किती वेळा जमा होईल?

उत्तर : डी-मॅट खात्यात आपण कितीही वेळा रक्कम जमा करू शकता.

२. मला डी-मॅट खाते उघडण्यासाठी काय कागदपत्रे आवश्यक आहेत?

उत्तर : पॅन कार्ड, आधार कार्ड, बँक स्टेटमेंट, पासपोर्ट फोटो, सरकारी वैधता प्रमाणित करणारे कागदपत्र आवश्यक आहेत.

३. माझे डी-मॅट खाते कसे सुरक्षित आहे?

उत्तर : डी-मॅट खाते संगणकीय सुरक्षा व्यवस्थेमुळे सुरक्षित आहे आणि वितरकांच्या नियमांच्या अंतर्गत आपल्या निवेशांची सुरक्षा सुनिश्चित केली जाते.

४. डी-मॅट खात्यात विविध वितरण पत्रिकांची माहिती कशी मिळते?

उत्तर : डी-मॅट खात्यात संग्रहित शेअरची व्यापारिक माहिती ऑनलाइन वा वितरण पत्रिका वेबसाइटद्वारे उपलब्ध आहे.